Recap Buổi 1 & 2 Lớp học Hè 2026: Ta tự làm nên mình, hay ta được tạo nên?

Một vụ tai nạn xe cộ xảy ra. Kết luận thật hiển nhiên rõ ràng: Người cầm lái chắc chắn phải chịu trách nhiệm. Còn gì phải bàn cãi nữa?

Nhưng nếu lái xe là một triết gia, ông sẽ hỏi bạn: Vì sao tôi lại phải chịu tội? Là xe đâm chứ nào phải tôi đâm?

Đây là một câu hỏi mà thầy Đinh Hồng Phúc, giảng viên seminar Triết học, đặt ra cho các học viên. Một bạn trả lời: “Lý do là cái xe không có ý thức. Nếu không có người lái điều khiển nó thì bản thân xe không thể đâm ai được.” Một học viên khác lại băn khoăn: “Thế nếu là xe tự lái, thì phải giải thích thế nào?”

Từ những trao đổi qua lại như thế, có một tấm màn nào đó dần được vén mở: Cùng là tồn tại hiện hữu, nhưng hình như sự tồn tại của con người khác đồ vật? Khác ở chỗ nào kìa? Và con người từ đâu mà thành? Ta phải chịu trách nhiệm trước ai?

Hai seminar đầu tiên của Lớp học Hè 2026—Triết học với Thạc sĩ Đinh Hồng Phúc, và Thần học với Linh mục Gioan Phêny Ngân Giang và Thầy Giuse Nguyễn Phú Quý—đã xoay quanh những câu hỏi ấy, mở ra những cách nghĩ khác nhau về kiến tạo và bản chất con người.

Buổi 1: Triết học như một sự khai minh

Ở buổi Triết học, thầy Đinh Hồng Phúc điểm qua lịch sử phát triển, tinh thần, giá trị của triết học. Một điểm nhấn ấn tượng là Xenophanes, triết gia Hy Lạp cổ đại, người “dám” truy vấn nguồn gốc của thần linh. “Chẳng phải các vị thần mang sự phóng chiếu của văn hoá và hành vi từ chính con người đấy ư?”, ông hỏi. Câu hỏi của ông gợi ra một công việc cơ bản của triết học: chất vấn những niềm tin cố hữu, băn khoăn về những điều tưởng chừng hiển nhiên, từ đó khai mở những khả thể khác của tri thức.

Một “điểm sáng” nữa mà chúng tôi không thể nào quên, buồn cười thay, lại đến từ sự cố mất điện 15 phút cuối tại đầu cầu TP. Hồ Chí Minh. Một lớp học bao trùm bởi bóng tối, chỉ le lói ánh đèn flash từ điện thoại của học viên và ban tổ chức.

Và rồi cả lớp vẫn ở đấy, quây quần quanh thầy Phúc, nghe những câu chuyện về Sartre, về Camus, về những triết gia đầy mâu thuẫn nhưng cũng lắm hoài bão của một thời đã qua.

Buổi 2: Học thuyết Sáng tạo nói gì cho ta?

Sang đến buổi Thần học, Linh mục Gioan Phêny Ngân Giang và Thầy Giuse Nguyễn Phú Quý lại có một hướng tiếp cận hoàn toàn khác. Tại đây, học viên bước vào thế giới Kitô giáo qua Sách Sáng Thế, cùng thưởng thức câu chuyện Thượng Đế tạo ra vũ trụ và con người.

Không những thế, các giảng viên còn cùng học viên khám phá những ý niệm xoay quanh sáng tạo: Babylon, Tân Platon, Ngộ giáo, Thần học Công giáo, Vô thần Khoa học và Học thuyết Duy thần. Từ đây, học viên so sánh điểm giống và khác giữa các ý niệm này, đồng thời nhìn nhận cách chúng đối thoại, học hỏi, phản biện lẫn nhau trong suốt lịch sử loài người.

Giữa buổi, một bạn đặt câu hỏi: “Em là người theo Công giáo, nhưng hàng ngày đi học trên trường vẫn phải học thuyết tiến hoá, học vật lý, học khoa học. Làm thế nào để em có thể cân bằng được giữa con người tôn giáo và con người khoa học của mình?”

Trước câu hỏi của bạn, Thầy Quý đã có những chia sẻ rất chân thành về trải nghiệm học tập và làm việc của chính mình, một con đường cũng từng phải đối diện với những băn khoăn tương tự.

Có lẽ, câu hỏi về sự đối mặt, với sự thật bên ngoài thế giới và sự thật bên trong lòng mình, chính là một trong những điều quan trọng nhất mà hai buổi đầu Lớp học Hè Pencil Philosophy 2026 muốn gửi gắm cho các bạn học viên.

Thông tin Lớp học Hè Pencil Philosophy 2026

✏️ Lớp học Hè 2026 đã đóng đăng ký. Để nhận thông báo về Lớp học Hè 2027: link.

⭕️ Pencil Philosophy - Triết học Bút chì là dự án giáo dục khai phóng do các cựu sinh viên Đại học Columbia và Stanford (Hoa Kỳ) sáng lập.

⭕️ Kết nối với cộng đồng Pencil Philosophy tại Facebook, Instagram, và Threads.