Recap Buổi 7 & 8 Lớp học Hè 2026: Từ câu chuyện tự sự tới kinh tế vĩ mô

Tuần thứ tư của Lớp học Hè Pencil Philosophy 2026 xoay quanh hai lĩnh vực tưởng chừng rất khác biệt: Văn học và Kinh tế. Thế nhưng, chúng lại có cùng một điểm chung: cùng dựa trên những câu chuyện mà con người tạo ra để giãi bày bản thân và mô tả thế giới.

Buổi 7: Bạn sẽ kể gì về chính mình?

Mở đầu seminar Văn học, ThS. Minh Nguyễn, nhà văn, giám tuyển nghệ thuật, Giám đốc Dogma Collection, chia sẻ về quá trình viết Memorial Park, tuyển tập tiểu luận được chị ra mắt năm ngoái. Trong đó, một điều quan trọng là chị phải kể ra được những ký ức, mối quan hệ, trải nghiệm chân thật của chính bản thân.

Từ đó, học viên bước vào thế giới tự sự cá nhân. Điểm đặc biệt nhất của Buổi 7 là các bài tập viết tại lớp. Ở bài tập khởi động, mỗi học viên có 15 phút để viết về năm ký ức của ngày hôm qua, tuần trước, tháng trước, năm trước, v.v. Ở đây, áp lực thời gian buộc người viết phải phản ứng nhanh trước ký ức: chọn điều gì, bỏ qua điều gì, và làm thế nào để diễn đạt một trải nghiệm trước khi nó rơi vào quên lãng. Tới bài tập cuối buổi, học viên lại nhận thử thách chọn một trong năm ký ức trước, để phát triển thành một tự sự ngắn.

Rất nhiều tự sự đáng nhớ đã được viết ra. Có học viên viết về khuôn mặt của người ông mà mình tưởng đã quên sạch. Nhiều năm sau đám tang, khi nhìn thấy một người đàn ông trong album cưới của bố mẹ, bạn bất ngờ bật khóc. Một học viên khác lại viết về chiếc tai nghe mang theo trong chuyến đi từ Nghệ An vào Sài Gòn, cùng những kỷ niệm về người anh trong câu lạc bộ đã tặng nó, cũng như ước mơ về hình mẫu bạn muốn trở thành.

Lồng ghép với những bài tập viết là các thảo luận giữa chị Minh và các học viên Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh về tác phẩm The Situation and the Story của Vivian Gornick. Từ đây, rất nhiều vấn đề được gợi mở về tự sự nói riêng và văn chương nói chung: sự thành thật của người viết tự sự khi phơi bày những cảm xúc riêng tư, ranh giới giữa sáng tạo và bóp méo, và trách nhiệm của người viết với sự riêng tư của những nhân vật khác trong tác phẩm.

Như một học viên chia sẻ sau buổi học, các thảo luận gợi ra những cách nhìn rất bất ngờ, không chỉ về việc viết lách, mà còn về ký ức và cách mỗi người nhìn nhận về mình.

Buổi 8: Chiếc bút chì nói lên điều gì về thế giới?

Nếu seminar Văn học gợi mở những ký ức cá nhân, thì seminar Kinh tế lại bắt đầu bằng một chiếc bút chì. Chiếc bút chì gồm những bộ phận nào cấu thành? Chúng được sản xuất ra sao, vận chuyển thế nào?

Từ đó, TS. Vũ Hoàng Linh dẫn dắt về cách con người đưa ra các lựa chọn trong nền kinh tế thị trường. Nói cách khác, kinh tế học là môn học nghiên cứu sự khan hiếm và cách con người đối phó với sự khan hiếm.

Trong seminar, sau khi điểm qua những lý thuyết cơ bản của kinh tế vi mô và vĩ mô, giảng viên đặt ra các vấn đề kinh tế để thảo luận. Ví dụ, có nên tăng giá Grab khi trời mưa? Một số học viên cho rằng mức giá cao hơn là hợp lý. Nhu cầu đi xe tăng, trong khi tài xế phải đối mặt với giao thông nguy hiểm và khó di chuyển hơn. Những bạn khác lại nghi ngờ tính công bằng và minh bạch của nền tảng. Liệu phần giá tăng thêm có thực sự đến tay tài xế? Hay công ty đang khai thác sự gấp rút của những người buộc phải ra đường?

Từ một chuyến xe ngày mưa, cuộc thảo luận mở rộng sang độc quyền điện, viện phí miễn phí, nhà ở xã hội, vé World Cup, những hệ quả môi trường của xe điện, v.v. Học viên cũng khám phá những “thất bại” của thị trường, chẳng hạn như trong một trao đổi hàng hoá mà một bên biết nhiều hơn bên kia (mất cân xứng thông tin).

Như thế, qua hai seminars, học viên đã tiếp cận hai góc nhìn khác nhau. Một seminar gợi mở học viên đặt câu hỏi cá nhân: Chuyện gì đã xảy ra? Vì sao chuyện ấy vẫn nằm trong tâm thức mình? Một seminar lại đặt học viên quan sát cẩn trọng hơn về các hiện tượng xã hội: Những lựa chọn, động cơ và đánh đổi nào đã tạo ra hiện tượng ấy? Đi cùng nhau, hai seminars thách thức bạn trẻ Việt Nam đối diện thành thật và nghiêm túc hơn về bản thân và thế giới.

Thông tin Lớp học Hè Pencil Philosophy 2026

✏️ Lớp học Hè 2026 đã đóng đăng ký. Để nhận thông báo về Lớp học Hè 2027: link.

⭕️ Pencil Philosophy - Triết học Bút chì là dự án giáo dục khai phóng do các cựu sinh viên Đại học Columbia và Stanford (Hoa Kỳ) sáng lập.

⭕️ Kết nối với cộng đồng Pencil Philosophy tại Facebook, Instagram, và Threads.